چلیپا چیست؟

به ادعای ارباب کلیساها، صلیب از روزگاران کهن و برای نخستین بار با قربانی شدن مسیح به خاطر بخشوده شدن گناهان مردم مظهر مسیحیت شده است.

صلیب یا چلیپا که در اصل واژهای آرامی است، یکی از مقدس ترین نمادهای کیش مسیحیت است، به شکل دو خط متقاطع و معمولا عمود بر هم و نیز وسیله ای کمابیش به همین شکل که سابقا برای شکنجه و اعدام مجرمین به کار میرفت. صلیب در کشورهای مسیحی زینت بخش کلیسا و دیرهاست و کشیشان در تعلیمات خود هنگام نیایش آن را سرچشمه لایزال و نیروی سعادتبخش این جهان میدانند.

به ادعای ارباب کلیساها، صلیب از روزگاران کهن و برای نخستین بار با قربانی شدن مسیح به خاطر بخشوده شدن گناهان مردم مظهر مسیحیت شده است. از سده ها پیش، چلیپا (صلیب) «پرچم مقدس» کلیسا بوده و مسیحیان به هنگام غسل تعمید آن را به گردن میآویختند. در حقیقت صلیب پیشینه ای بسیار کهن تر از مسیحیت دارد و به دوره های زندگی انسان مربوط میشود.

مطالعات باستانشناسی این حقیقت را اثبات میکند که در جوامع ابتدایی، مردم به چلیپا چون مظهر آتش احترام میگذاشتند و علت آن هم این بود که دو چوب را که روی هم میگذاشتند و می ساییدند و با آن آتش می افروختند، شکل صلیب داشت. تصویر دایره ای خورشید که پایان بخش شب و نویددهنده روز بود و همچون آتش روشن یبخش با صورت صلیب شبیه بود، انسان ابتدایی که در پرتو تجربه خویش آتش را بازدارنده قهر طبیعت و نگاهدارنده او در برابر جانوران وحشی میدید، نشان آن را نیز دارای نیروی مافوق طبیعی و معجزه آسا تصور میکرد و بتدریج نماد صلیب به مظهر جادو و جلوه خدایی مبدل شد.

انسان ابتدایی برای حفظ جان خود در برابر ارواح خبیثه این نشان را روی ظروف، جامه و تزیینات زندگی خویش نقش میکرد. از این رو ظروفی مربوط به دوران مفرغ (???? سال پ.م) به دست آمده که روی آن نقش صلیب دیده میشود. در کشفیات باستانشناسی همچنین از سرزمین بین النهرین تصویر «شمشی ادد» شاه آشور (??? ـ ??? پ.م) پیدا شده که بر سینه اش چلیپایی مانند صلیبی که مسیحیان آن را مظهر مسیح میدانند، آویزان است. قرنها پیش بوداییان در سرزمین هند صلیب را گرامی میداشتند. اما به هر حال عامل عمدهای که سبب شهرت صلیب شد، مصلوب کردن عیسی مسیح بود. در قرن دوم میلادی صلیب نماد ایمان مسیحی و در قرن چهارم میلادی به موجب منشور میلان (به موجب این فرمان کنستانتین امپراتور روم دین مسیحیت را در سراسر روم به مشروعیت شناخت) «صلیب واقعی ای» که عیسی بر آن مصلوب شده بود، عنوان نماد پیروزی مسیحیت را یافت.

ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه در این مورد میگوید که روز هفتم ایار عید پیدایش صلیب است که در آسمان به ظهور رسید. عدهای از مسیحیان گویند که در عهد کنستانتین که مظفر و فاتح لقب دارد، در آسمان چیزی مانند صلیب از انار یا نور پیدا شده بود. به کنستانتین گفتند که آن را علامت پرچم خود گرداند تا در جنگها پیروز شود و او نیز چنین کرد و بر سلاطین دیگر غالب شد و به این جهت کیش مسیحیت را پذیرفت و مادر خود «هیلانه» را به بیت المقدس برای یافتن چوب صلیب فرستاد، و او سه صلیب آورد که با آزمایشی که کردند، به دلیل این که یکی از آنها مردهای را زنده کرد، صلیب واقعی تشخیص داده شد. عدهای دیگر گویند: چون عیسی را به دار آویختند، صلیبی که به شکل دلفین است و اعراب آن را قعود گویند، این شکل جلو محل دار به ظهور رسید که به ویژه قول نخستین رابطه صلیب را با آتش معین میکند. بعدها صلیب نشان شرکت کنندگان در جنگهای صلیبی قرنهای ??، ?? و ?? بود.

صلیب با هاله ای از مفاهیم مسیحی آن در ادب فارسی شهرت دارد. فردوسی میگوید:

بزد کوس و آورد بیرون صلیب / صلیبی بزرگ و سپاهی مهیب

علاوه بر این صلیب در فرهنگهای فارسی به معانی زیر نیز به کار رفته است:

داغی مر اشتران را بر شکل چلیپا و چهار ستاره و صورت یازدهم از صور ??گانه شمالی فلکی که آن را دُلفین نیز نامند و شکلی که از تقاطع خط محور و خط استوا در فلک پدید آمد و آن را صلیب افلاک و صلیب اکبر نیز گویند.

کتاب مقدس

? عهد عتیق

"اسپینوزاً فیلسوف معروف یهودی، مطالبی درباره? عهد عتیق بیان میداردکه خلاصه? آن به شرح زیر است : «همه گمان تقریبی دارند که نویسنده? اسفار تورات موسی بوده است .» فریسیان «در این رأی اصرار زیاد دارند و مخالفین این گمان را خارج از مذهب می شمرند و به همین جهت» ابن عزرا «که تا حدودی آزاد فکر میکرد و اول کسی بود که به این خطا پی برد جرأت نکرد به طور صریح این مطلب را بیان کند، ولی من از توضیح این موضوع بیم ندارم .» آنگاه اسپینوزا شواهدی را که ابن عزرا نقل کرده ذکر میکند.

? عهد جدید

انجیل و رساله هایی که به مسیح و شاگردان مسیح نسبت داده میشود مورد اعتبار نیست زیرا فاقد سند تاریخی و متن کامل است . حوادث تاریخی و دخل و تصرف هایی که رخ داده آنها را خالی از دگرگونی و تحریف باقی نگذارده و نیز سبک این نوشتارها با سبک و اسلوب نوشته? پیامبران تفاوت روشنی دارد . اسپینوزا مینویسد :" من معتقدم که استدلال های عمیق و طولانی پولس در رساله به رومیان و نیروی وحی متکی نیست و از حد استدلال های معمولی پا فراتر ننهاده است و همین طور راه و روش گفتار حواریون به گونهای که از رساله هایشان بر می آید به روشنی دلالت دارد که این نوشته ها از وحی و به لطف خداوند نیست بلکه افکار شخصی و معمولی نویسنده های آنهاست .

? آیا کتاب مقدس آسمانی و الهی است ؟

به طور کلی کتاب مقدسی که اکنون مورد قبول مسیحیان است اساسی ندارد و ساختگی است . شواهد ساختگی بودن کتاب مقدس بسیار است که برای نمونه به قسمتی از آنها اشاره میشود :

تناقضاتی که بین عهد جدید و عهد عتیق یا بین سایر رساله های آنها به چشم میخورد .

موهومات و خرافاتی که در سرتاسر کتاب مقدس مشاهده میشود از قبیل : «شراب خواری» انبیا و کشتی گرفتن «یعقوب» با خدا.

نقص کتاب مقدس از نظر«معارف الهی» و غیر آن ...وقتی در فصول مختلف آن دقت می شود می بینیم که میگوید : خدا راه می رود،خدا پشیمان می شود،علم خدا محدود و متناهی است و ...

اشتباهات تاریخی و غیر تاریخی

«فیایپس شاله» در مورد کتاب مقدس چنین گفته است : در هر حال، اینها آثار انسانی است و غیر ممکن است که این کتب گفتار خدا شمرده شود .

فی أی تاریخ ولد المسیح ؟

یختلف المسیحیون الغربیون عن الشرقیین فی موعد احتفالاتهم بعید میلاد السید المسیح. فبینما فی الغرب هو یوم 25 دیسمبر (کانون الاول) عند الکاثولیک والبروتستانت، فانه عند الارثوذوکس فی الشرق یوم 7 ینایر (کانون الثانی) من کل عام. والاحتفال الذی یسمى بالانجلیزیة «کریسماس» والفرنسیة «نویل» اصله «ناتیفیتاس» فی اللاتینیة. ولم یبدأ الاحتفال بعید المیلاد الا منذ منتصف القرن الرابع المیلادی، بعدما تحولّت الدولة الرومانیة الى الدیانة الجدیدة على ید الامبراطور قسطنطین. ولا احد یدری کیف اختیر یوم 25 دیسمبر، فقد کان هذا الیوم هو یوم الاحتفال بهیلیوس الذی یمثل الشمس عند الرومان قبل ذلک.

المعلومات التی وصلتنا عن حیاة المسیح جاءت کلها من القرآن الکریم وکتب العهد الجدید (الانجیل)، وهی المصدر الوحید من تاریخ یسوع تتضمن معلومات محدودة فی شأن میلاده وحیاته. ولم یذکر القرآن الکریم ای تاریخ سواء لمولد المسیح (عیسى بن مریم) او لوفاته، کما لم یذکر موطنا محددا لمیلاده سوى انه کان «مکانا شرقیا» بالنسبة الى مسکن عائلة امه مریم. اما اناجیل العهد الجدید الاربعة، فبینما لم یتحدث مرقص ویوحنا عن واقعة المیلاد اختلف متى ولوقا سواء فی تحدیدهما لتاریخ المیلاد او لموقعه. فبینما یذکر انجیل متى ان مولده کان فی ایام حکم الملک هیرودوس، الذی مات فی العام الرابع قبل المیلاد، فان انجیل مرقص یجعل مولده فی عام الاحصاء الرومانی، ای فی العام السادس المیلادی. ویقول انجیل متى بشأن میلاد المسیح انه «لما ولد یسوع فی بیت لحم الیهودیة فی ایام هیرودوس الملک اذا مجوس من المشرق قد جاؤوا الى اورشلیم قائلین این هو المولود ملک الیهود. فاننا رأینا نجمه فی المشرق وأتینا لنسجد له. فلما سمع هیرودوس الملک اضطرب وجمیع اورشلیم معه. فجمع کل رؤساء الکهنة وکتبة الشعب وسألهم این یولد المسیح. فقالوا فی بیت لحم الیهودیة.. حینئذ دعا هیردوس المجوس سراً وتحقق منهم زمان النجم الذی ظهر. ثم ارسلهم الى بیت لحم وقال اذهبوا وافحصوا بالتدقیق عن الصبی، ومتى وجدتموه اخبرونی فلما سمعوا من الملک ذهبوا واذا النجم الذی رأوه فی المشرق یتقدمهم حتى جاء ووقف حیث کان الصبی.. فخرّوا وسجدوا له. ثم فتحوا کنوزهم وقدموا له هدایا ذهبا ولبانا ومر. ثم اوحی الیهم فی حلم ان لا یرجعوا الى هیرودوس.. وبعدما انصرفوا اذ ملاک الرب قد ظهر لیوسف فی حلم قائلا، قم خذ الصبی وامه واهرب الى مصر، وکن هناک حتى اقول لک، لان هیرودوس مزمع ان یطلب الصبی لیهلکه.. ولما رأى هیرودوس ان المجوس سخروا به غضب جدا. فأرسل وقتل جمیع الصبیان الذین فی بیت لحم وفی کل تخومها من ابن سنتین فما دون بحسب الزمان الذی تحققه المجوس.. فلما مات هیرودوس اذا بملاک الرب قد ظهر فی حلم لیوسف فی مصر قائلا. قم وخذ الصبی وامه واذهب الى ارض اسرائیل. لانه قد مات الذین یطلبون نفس الصبی».

ولما کان الملک هیرودوس قد مات فی العام الرابع قبل المیلاد فان میلاد المسیح ـ بحسب هذه الروایة ـ لا بد وان یکون قد حصل قبل هذا التاریخ. اما انجیل لوقا فیقول: «فی الشهر السادس ارسل جبریل الملاک من الله الى مدینة من الجلیل اسمها الناصرة الى عذراء مخطوبة لرجل من بیت داود اسمه یوسف، واسم العذراء مریم. فدخل الیها الملاک وقال سلام لک ایتها المنعم علیها. الرب معک، مبارکة انت فی النساء. فلما رأته اضطربت من کلامه وفکرت ما عسى ان تکون هذه التحیة. فقال لها الملاک لا تخافی یا مریم لانک وجدت نعمة عند الله. وها انت ستحبلین وتلدین ابنا تسمینه یسوع. هذا یکون عظیما.. ویعطیه الرب الاله کرسی داود ابیه. ویملک على بیت یعقوب الى الابد ولا یکون لملکه نهایة. فقالت مریم للملاک کیف یکون هذا وانا لست اعرف رجلا. فأجاب الملاک وقال لها: الروح القدس یحل علیک وقوة العلی تظللک». وعن تاریخ المیلاد یقول لوقا فی الاصحاح الثانی انه «فی تلک الایام صدر امر من اغسطس قیصر بان یکتتب کل المسکونة. وهذا الاکتتاب الاول جرى اذ کان کیرینوس والی سوریة. فذهب الجمیع لیکتتبوا کل واحد الى مدینته. فصعد یوسف ایضا من الجلیل من مدینة الناصرة الى الیهودیة الى مدینة داود التی تدعى بیت لحم لکونه من بیت داود وعشیرته، لیکتتب مع مریم امرأته المخطوبة وهی حبلى. وبینما هما هناک تمت ایامها لتلد، فولدت ابنها البکر وقمطته واضجعته فی المذود (الاسطبل) اذ لم یکن لهما موضع فی المنزل».

* ضرائب الیونان

* ونحن نجد هنا ان تاریخ میلاد المسیح السادس من العصر المسیحی، فهذا هو وقت اول اکتتاب ضرائبی فرضه الرومان على اهل فلسطین. ومع اختلاف عام المیلاد بین الروایتین لیس هناک ذکر فی ایهما عن الیوم او الشهر الذی حدثت فیه الولادة. وعلى هذا فان المصدرین الوحیدین لمیلاد المسیح بالاناجیل، یختلفان فی تحدید تاریخ هذه الواقعة.

وبالرغم من اننا دخلنا الالف الثالثة للتاریخ المیلادی، لیس لدینا ایة معلومات تاریخیة مؤکدة عن حیاة السید المسیح نفسه. وکان الاعتقاد السائد فیما مضى هو ان کتبة الاناجیل سألوا اخبارا ووقائع کانوا هم انفسهم شهودا علیها، الا انه تبین عدم صحة هذا الاعتقاد. فلم یتم کتابة اول الاناجیل ـ التی لدینا الآن ـ الا بعد مرور حوالی نصف قرن من الزمان على الاحداث التی تتکلم عنها، ثم ادخلت علیها تعدیلات بعد ذلک خلال القرن الثانی للمیلاد.

والقصة کما وردت فی اناجیل العهد الجدید تقول ان یسوع ولد فی بیت لحم فی عهد الملک هیرودوس الذی حکم فلسطین اربعین سنة انتهت بوفاته فی العام الرابع السابق للتاریخ المیلادی. ثم هربت السیدة مریم بابنها الى مصر عقب ولادته خوفا علیه من بطش الملک، وکانت النبوءات قد دلته على مکان وزمان مولد المسیح الذی سیطالب بعرش داوود، ولم ترجع الام وولدها من مصر الى فلسطین الا بعد موت الملک هیرودوس، حیث ذهبت بالطفل لتعیش فی بلدة الناصرة فی الجلیل (شمال فلسطین).

وتقول الروایة انه بعد ان کبر الصبی واصبح فی الثلاثین من عمر، ذهب الى وادی الاردن حیث التقى بیوحنا المعمدان الذی عمده بالماء فی وسط النهر. وبعد هذا اعتکف یسوع فی خلوة اربعین یوما صائما فی الصحراء، حیث دخل فی صراع مع الشیطان الذی حاول اغراءه بملک ممالک العالم. وعاد المسیح ـ بعدما فشل الشیطان فی مهمته ـ الى الجلیل لیختار حوارییه الـ12 ویبدأ دعوته، مما اثار حقد الکهنة الصدوقیین الیهود والاحبار الفریسیین علیه. وازداد غضب الکهنة الیهود على المسیح ـ بحسب روایة الاناجیل ـ عندما جاء الى مدینة القدس قبل عید الفصح، ودخل الهیکل وصار یبشر فیه بدعوته متحدیا ایاهم. فتآمروا علیه وارسلوا حرسا للقبض علیه ـ بمساعدة یهوذا الاسخریوطی الحواری الذی خانه ـ وکان یستریح مع تلامیذه عند جبل الزیتون بشمال المدینة. اتى به الحراس الى الهیکل واستمر التحقیق والمحاکمة امام مجلس الکهنة برئاسة قیافا الکاهن الاکبر طوال اللیل. وبعد انتهاء المحاکمة عند الصباح، اخذ الکهنة المسیح الى بیلاطس البنطی الوالی الرومانی على فلسطین، الذی اعاد محاکمته. وحاول بیلاطس الافراج عنه بمناسبة عید الفصح لانه لم یجد مبررا لعقابه، لکن رؤساء الکهنة حرضوا الجموع على المطالبة باعدام المسیح فخضع الوالی لرغبتهم.

* مخطوطات قمران

* ولقد کان للعثور على مخطوطات البحر المیت المکتوبة بالعبریة والآرامیة عام 1947، فی کهف بخربة قمران بالضفة الغربیة للاردن، اثر کبیر فی القاء الضوء على الحیاة فی فلسطین عند بدایة التاریخ المیلادی. لان تدوین هذه المخطوطات جرى ما بین القرن الثانی قبل المیلاد ومنتصف القرن المیلادی الاول ـ فی ذات الوقت الذی عاش فیه السید المسیح ـ حاول الباحثون العثور على ذکر لحیاته وموته بین صفحاتها. والموضوع الذی اثار الجدل حوله منذ نشر مخطوطات قمران، هو علاقة جماعة العیسویین (التی ترکت لنا المخطوطات) بالمسیحیین الاوائل.

فبینما تختلف اعتقادات الجماعة عن الاعتقادات الیهودیة الارثوذکسیة التقلیدیة، فهی تتفق مع الفکر المسیحی الخاص بالبعث والخلاص.

والسؤال الذی ثار بین الباحثین هو ما هی علاقة «المعلم الصدیق» الذی کانت جماعة قمران تعد الطریق لعودته، بالسید المسیح؟ فهو مثله مات على ید الکاهن الشریر ـ الذی یتبعه کهنة هیکل القدس ـ وهو مثله بعث من الموت، وهو مثله ینتظر اتباعه عودته لیهزم الشر فی معرکة آرماجیدون فی نهایة الایام. والامر المحیر هو ان هذه الافکار وجدت مکتوبة فی مخطوطات ترجع الى القرن الثانی قبل المیلاد. والاختلاف الجوهری بین جماعة قمران وبین الیهود، یتعلق بالاعتقاد بخلود الروح وبالقیامة والحساب بعد الموت. فحسب ما جاء فی مخطوطة «حرب ابناء النور ضد ابناء الظلام» نجد انهم کانوا یعتقدون بحتمیة الموت وحتمیة البعث فی نهایة الایام (یوم القیامة)، اذ یقولون ان معلمهم الاول ـ والذی یطلقون علیه لقب «معلم الصدق» او «المعلم الصدیق» ـ الذی ینتمی الى سلالة الملک داوود، والذی مات على ید «الکاهن الشریر»، سوف یبعث الى الحیاة من جدید لیقودهم فی آخر الایام. الا ان الشر سوف یسیطر قبل اربعین سنة من القیامة فیأتی معلمهم ـ والذی یسمى هنا «امیر النور» لیصارع الکاهن الشریر ـ والذی یسمونه هنا «ملاک الظلام» ـ وفی معرکة ذات ابعاد روحیة یقضی النور على ملاک الشر ویحرر البشر من سلطته علیهم الى الابد، حیث یبدأ البعث والحساب.

وقد کتب الدکتور مصطفى شاهین تحت عنوان :

ما هو السبب فی جعل میلاد المسیح فی فصل الشتاء ؟

الجواب هو مجرد مصادفة إذ حدث ، کما یقول الأسقف بارنز أن هذا التاریخ التاریخ 25 دیسمبر قد صادف یوم احتفال کبیر بعید وثنی قومی فی روما ، ولم تستطع الکنیسة أن تلغی هذا العید _ بل بارکته کعید قومی لشمس البر فصار ذلک تقلیدی منذ هذا الوقت .

وقد تم الاتفاق على الاحتفال بعید المیلاد فی دیسمبر بالنسبة للغربیین بعد مناقشات طویلة حوالی عام 300 .

وهذا الرأی الذی ذهب إلیه الأسقف بارنز أخذت به دائرة المعارف البریطانیة ودائرة معارف شامبرو ( انظر ذلک فی الصفحة 642 ، 643 من دائرة المعارف البریطانیة ط:15 مجلد : 5 )

Christmas celebrations in the West today

From November onwards, it is impossible to forget that Christmas is coming. Colored lights decorate many town centers and shops, along with shiny decorations, and artificial snow painted on shop windows.In streets and shops, "Christmas trees" (real or plastic evergreen "conifer" trees) will also be decorated with lights and Christmas ornaments.
Shopping centers become busier as December approaches and often stay open till late. Shopping center speaker systems will play Christmas "carols" - the traditional Christmas Christian songs, and groups of people will often sing carols on the streets to raise money for charity. Most places of work will hold a short Christmas party about a week before Christmas. Although traditional Christmas foods may be eaten, drink (and plenty of it) means that little work will be done after the party!
By mid-December, most homes will also be decorated with Christmas trees, colored lights and paper or plastic decorations around the rooms. These days, many more people also decorate garden trees or house walls with colored electric lights, a habit which has long been popular in USA.
In many countries, most people post Christmas greeting cards to their friends and family, and these cards will be hung on the walls of their homes. InUK this year, the British Post Office expects to handle over100 million cards EACH DAY, in the three weeks before Christmas.

Christmas cards

The custom of sending Christmas cards started in Britain in1840 when the first "Penny Post" public postal deliveries began. (Helped by the new railway system, the public postal service was the 19th century"s communication revolution, just as email is for us today.). As printing methods improved, Christmas cards were produced in large numbers from about 1860. They became even more popular in Britain when a card could be posted in an unsealed envelope for one half-penny - half the price of an ordinary letter.
Traditionally, Christmas cards showed religious pictures - Mary, Joseph and baby Jesus, or other parts of the Christmas story. Today, pictures are often jokes, winter pictures, Father Christmas, or romantic scenes of life in past times.

The old man with the sack

"Father Christmas" (or "Santa Claus") has become the human face of Christmas. Pictures will be seen everywhere of the old man with long white beard, red coat, and bag of toys. Children are taught that he brings them presents the night before Christmas (or in some countries on December 6th - St. Nicholas" Day), and many children up to the age of7 or8 really believe this is true. In most countries, it is said that he lives near the North Pole, and arrives through the sky on a sledge (snow-cart) pulled by reindeer. He comes into houses down the chimney at midnight and places presents for the children in socks or bags by their beds or in front of the family Christmas tree.
In shops or at children"s parties, someone will dress up as Father Christmas and give small presents to children, or ask them what gifts they want for Christmas. Christmas can be a time of magic and excitement for children.

Who was he?

Father Christmas is based on a real person,St. Nicholas, which explains his other name "Santa Claus" which comes from the Dutch "Sinterklaas". Nicholas was a Christian leader from Myra (in modern-day Turkey) in the 4th century AD. He was very shy, and wanted to give money to poor people without them knowing about it. It is said that one day, he climbed the roof of a house and dropped a purse of money down the chimney. It landed in the stocking which a girl had put to dry by the fire! This may explain the belief that Father Christmas comes down the chimney and places gifts in children"s stockings.

Boxing Day

In English-speaking countries, the day following Christmas Day is called "Boxing Day". This word comes from the custom which started in the Middle Ages around 800 years ago: churches would open their "alms boxe" (boxes in which people had placed gifts of money) and distribute the contents to poor people in the neighborhood on the day after Christmas. The tradition continues today - small gifts are often given to delivery workers such as postal staff and children who deliver newspapers.

Making sense of Christmas

Today in the West, not many people consider the religious meaning to Christmas. Most people in UK or Europe will not go to a religious church meeting, even at Christmas. It has become a busy race to spend money on presents, and get ready for the Day. In UK, our shops stay open till late Christmas Eve and often open again on Boxing Day with the cut-price "sales". (Not much holiday for the poor shop workers!). A visitor from another world would think that Christmas was a festival to the gods of money and shopping.

What do you want from Christmas?

Many people do hope for more than presents at Christmas. We want to somehow return to a time in our childhood (or some other good time in the past), when life was simpler and made more sense, before the troubles of adult life arrived. We feel sure that behind all the fun and decorations, there must somehow be a message, something more, some key to life,hope and happiness.

عیسی علیه السلام

در روزگاران بسیار دور، دختر جوانی زندگی می کرد که مریم نام داشت. مریم در میان همه مردم به پاکی و صداقت شهرت داشت. او همیشه به راز و نیاز و عبادت پروردگار خویش مشغول بود.

مریم آنقدر دختر پاک و خوبی بود که خداوند همیشه از بهشت برای او غذا و میوه می فرستاد. روزی جبرییل،  نزد او آمد و گفت: «خداوند می خواهد پسری به تو عنایت کند.» سپس، ظرف خرمایی را جلوی مریم گرفت و او هفت دانه خرما برداشت و خورد.

پس از مدتی، مریم باردار شد و زمان تولد نوزاد فرا رسید. مریم از ترس حرف های جاهلان و نادانان که نمی دانستند خدا به هر کاری قادر و تواناست، از شهر بیرون رفت و در کنار درخت نخل خشکیده ای نشست.

 او با ناراحتی گفت: «خدایا! جواب مردم را چه بدهم؟ چطور به آنها بگویم که تو این فرزند را به من داده ای؟»

در همان لحظه صدایی از جانب پروردگار به گوش مریم رسید: «ای مریم! نگران نباش و صبر کن. درخت خرما را تکان بده تا برایت خرمایی تازه بیاورد. اگر مردم هم از تو چیزی پرسیدند به آنها بگو که بخاطر خدا سکوت کرده ای.»

مریم چون می دانست که خداوند به هر کاری قادر و تواناست درخت خشکیده را تکان داد. در همان لحظه درخت سبز شد و خرمای زیادی آورد. چند دانه خرما جلوی پای مریم به زمین افتاد.  وقتی مریم خواست خرما ها را بردارد، در پای درخت چشمه ای زلال جوشید و آب پاک روان شد. مریم تا مدتی کنار آن درخت نشست و از خرمای آن و آب چشمه  خورد تا این که زمان تولد نوزادش فرا رسید.

فرزند مریم در کنار همان درخت به دنیا آمد. مریم او را در آب چشمه شست، سپس او را در آغوش گرفت و به شهر رفت.

در شهر مردم با تعجب به مریم نگاه می کردند. بعضی از زنان با دیدن مریم گفتند: «ای مریم! تا آنجا که ما می دانیم تو دختر با ایمان و پاکی هستی، همچنین، ما می دانیم که هنوز ازدواج نکرده ای. پس بگو که این بچه را از کجا آورده ای؟»

مریم همان طور که خدا فرمان داده بود به آنها گفت که به خاطر خدا سکوت کرده است.

در این هنگام نوزادی که در آغوش مریم بود لب به سخن گشود و در میان ناباوری و تعجب مردم گفت: «من، بنده خدا و پیامبر او هستم. خداوند به من کتاب هدایتی داده است تا مردم را راهنمایی کنم. خداوند مرا فرستاده تا به مردم بگویم خدا را عبادت کنند، زکات بدهند، با مردم مهربان باشند و مریم را محترم و گرامی بدارند.»

با این سخنان نوزاد دیگرهمه مردم دریافته بودند که فرزند مریم عادی نیست و او فرستاده ای از جانب خداست.

فرستاده ای که نامش عیسی بود.

بخش کودک و نوجوان سایت تبیان

چرا حواریون عیسی در زمان مصلوب شدنش فرار کردند و هیچیک به دفاع از او برنخاستند؟

  مسیح دعوت خود را در میان قوم یهود آغاز نمود، قوم لجوج و متعصبی که پذیرش هیچ دعوت جدیدی را نداشتند. این وضعیت خاص، نشر دعوت جدید را با پیچیدگی و مشکل مواجه می نمود. این بود که مسیح از میان مردمِ عادی قوم خود، دوازده تن را به تعداد اسباط موسی، جهت یاری دین خدا برگزید.این افراد عبارت بودند از: پطرس و برادرش اندریاس، یعقوب ابن زبدی و یوحنّا برادرش، فیلپّوس، برتولما، ثوما، متّی (لاوی) شمعون قِنَعنِی غیور، لبیّ (ثدیّ)، یعقوب بن حلفا و یهودای اسخر یوطی.

چهره ای که انجیل ها از حواریون ارائه می نمایند، متفاوت است. گاه از آنها به عنوان رسولانی صدیق و امین یاد می کنند که نهایت تلاش خود را در حمایت از مسیح به کار بسته اند؛ و (گاه) عنوان انسانهایی با ایمانی ضعیف، نفهم و ترسو که سرور خود مسیح را در لحظات بحرانی گرفتاری، تنها گذاشته و منکر هرگونه شناخت و ارتباط با وی شده اند. این تصاویر متضاد، هاله ای پیرامون شخصیت حواریون ایجاد نموده که ما را در دست یابی به شخصیت حقیقی آنها دچار سردرگمی می نماید.

امّا قرآن، رسالت معرفی حواریون مسیح را به بهترین نحو، به انجام رسانده است. قرآن از حواریون به عنوان انسان هایی پاک یاد می کند که با عشق و ایمان به مسیح، به حمایت از دین خدا برخاسته و در این باره ذره ای تردید به خود راه نداده است. قرآن که فضائل اخلاقی مسیح را در یاری رساندن دین خدا، مایه سرمشق همه ی انسانهای با ایمان می داند.

تصویر مثبت انجیل از حواریون:

انجیل ها نقل می کنند که چگونه مسیح دوازده حواری را نزد خود فرا خوانده و به آنها قدرتی بخشیده که ارواح ناپاک را بیرون رانده و هر نوع بیماری را شفا بخشند. و در پایان همین بخش، نام آنها را متذکر شده است.

انجیل می گوید مسیح، حواریون را جهت هدایت یهود به اطراف فرستاده و به آنها توصیه هایی درباره ی مأموریتشان می کرده است. و به آنها می گوید: «خوب توجه کنید، من شما را مانند گوسفندان به میان گرگ ها می فرستم. شما باید مثل مار هوشیار و مانند کبوتر، بی آزار باشید. مواظب باشید زیرا مردم شما را تحویل دادگاه ها خواهند داد، و شما را در کنپه ها تازیانه خواهند زد. و شما را به خاطر من پیش فرمانروایان و پادشاهان خواهند برد تا در برابر آنان و ملل بیگانه شهادت دهید. امّا وقتی شما را دستگیر می کنند نگران نباشید که چه چیز و چطور بگویید چون در همان وقت آنچه باید بگویید به شما داده خواهد شد، زیرا گوینده شما نیستید بلکه روح پدر آسمانی شما است که در شما سخن می گوید. برادر، برادر را و پدر، فرزند را تسلیم مرگ خواهد نمود. فرزندان علیه والدین خود بر خواهند خاست و باعث کشتن آنها خواهند شد. همه مردم به خاطر نام من که شما بر خود دارید از شما متنفر خواهند بود، امّا کسی که تا آخر ثابت بماند نجات خواهد یافت.»

آنها انسانهای امین و شجاعی هستند که آنچه را محرمانه از مسیح می شنوند مأموریت دارند که با صدای بلند به دیگران برسانند. «آنچه را من در تاریکی به شما می گویم، باید در روز روشن اعلام کنید، و آنچه را محرمانه می شنوید، باید در بام خانه ها با صدای بلند بگویید.»

و از چنان جایگاهی در نزد مسیح برخوردارند که بمنزله مادر و برادران وی می باشند. «اینها مادر و برادران من هستند هر که اراده ی پدر آسمانی مرا انجام دهد، برادر من، خواهر من و مادر من است.» تنها حواریون این شایستگی را یافته اند که قدرت درک اسرار پادشاهی خدا به آنها ارزانی شود. «قدرت درک اسرار پادشاهی خدا به شما عطا شده، امّا به آنها عطا نشده است.»

از کلمات انجیل بر می آید که پطرس محبوب ترین حواری در نزد مسیح بوده است: «و به تو می گویم که تو پطرس هستی و من بر این صخره کلیسای خود را بنا می کنم و نیروهای مرگ، هرگز بر آن چیره نخواهد شد. و کلیدهای پادشاهی آسمانی را به تو می دهم، آنچه را که تو در زمین منع کنی، در آسمان ممنوع خواهد شد. و هرچه را که بر زمین جایز بدانی در آسمان جایز دانسته خواهد شد.»

تصویر منفی انجیل از حواریون

تصاویر دیگری نیز از حواریون در انجیل آمده که ما را در وجود آنهمه ایمان و صداقت و فداکاری آنان به شک می اندازد. حواریون براساس چنین نگرشی، کسانی هستند که در شب دستگیری مسیح، با خیال راحت در خواب عمیق فرو رفته و مسیح را در غم و اندوه تنها می گذراند. و هنگام دستگیری مسیح، وی را ترک نموده و می گریزند.

در فرازی از انجیل، پطرس که گفته شد بنا به روایت انجیل، از برترین حواری مسیح بود، عیسی وی را شیطان نامیده و مانع راه خود دانسته و افکارش را غیرخدایی می داند. همین پطرس. شخص ترسویی قلمداد شده که هنگام دستگیری مسیح، از دور وی را همراهی ندارد، و جرأت ندارد که در کنارش بماند؛ و سرانجام هرگونه ارتباط با مسیح را منکر و سوگند یاد می کند هرگز مسیح را نمی شناخته است، و جالب اینکه در همین زمان پیشگویی مسیح را به یاد می آورد که به وی گفته بود: پیش از آنکه خروس بخواند تو سه بار خواهی گفت: که مرا نمی شناسی.

قرآن و ارائه تصویر حقیقی حواریون

قرآن در ارائه تصویر حقیقی از حواریون، آنها را انسانهای پاکی می داند که در دوران سخت دعوت مسیح، ندای یاری وی را اجابت و تمام تلاش خود را در دفاع از مسیح و دین الهی به کار بستند. آنها به واسطه ی شایستگی وجودیشان به مقام دریافت الهام از ناحیه پروردگار دست یافتند. قرآن، آنها را الگوی عملی برای مؤمنان دانسته و به انسانهای با ایمان سفارش می کند که همچون حواریون، یارانِ خدا باشند. و اینکه آنها یک لحظه در راستگویی و صداقت مسیح شک نکرده اند.

با این بیان روشن و بدون تعارض، چهره حقیقی حواریون، از پسِ پرده ی ابهام زمان خارج و آنها را به عنوان شخصیت هایی مؤمن و فداکار که شایسته ی الگو بوده اند، پیش رویمان قرار می دهد.

منابعی برای مطالعه بیشتر:

1. بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 14، ص 272-282، چاپ بیروت.

2. منشور جاوید، جعفر سبحانی، ج 12، ص 384-400، مؤسسه امام صادق.

3. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج 2، ص 425-427، دارالکتب اسلامی.

آیا حواریون حضرت عیسی ـ علیه‎ السلام ـ همان‎گونه هستند که در رساله «اعمال رسولان» عهد جدید توصیف شده‎اند؟